Bugun...




facebook-paylas
Osmanlı'nın batışını anlatan roman!
Tarih: 28-07-2019 09:11:00 Güncelleme: 28-07-2019 09:11:00


Kitabın tanıtım yazısında "Okuyanın okumayanlara kolay anlatamayacağı, hayal gücünün sınırsızlığını gösteren çizimleriyle, insanın birileriyle paylaşmak isteyeceği romanlardan, Kitab-ül Hiyel" sözleri yer alıyor.

Çizimler gerçekten çok ilginç, hayal gücünü zorlayıcı, insanlığın bir süre sonra ulaşacağı noktaları anlatıyor sanki!

****

İletişim Yayınları'nda çıkan yapıtın alt başlığı, "Eski Zaman Mucitlerinin İnanılmaz Hayat Öyküleri"adını taşıyor.

Kitabın ilk kahramanı Yafes Çelebi...

Yazar, Osmanlı'nın çöküş döneminde Yafes Çelebi'den başlayarak bazı kişilerin keşif, icat çalışmalarını hikayeleştirmiş...

Kitapta anlatılan mucit kahramanların yaşam öyküsü akıp giderken, romanın alt katmanında 200 yıl boyunca imparatorluğun bilimsel uğraşlara nasıl bakıldığının daha doğrusu batışın öyküsü var.

Yazar, kılıç ustası Yafes Çelebi'nin farklı bir kılıç yapma öyküsüyle başlıyor kitaba:

"(Lonca'ya üye çarşı esnafı) Yafes Çelebi'nin dükkanına tuhaf bir kılıcın asılmış olduğunu gördüler. Birdenbire hepsinin gözleri dönüverdi. Çünkü erbabı, makası andıran bu tuhaf kılıcın nasıl kullanılacağını hemen anlamıştı. İki elle kavranan bu silahın kabzası çekildiğinde namlusu tıpkı bir makas gibi ikiye ayrılıyor, hamle yapan rakip kılıcı bu sayede karşılamakla kalmıyor, kabza itilir itilmez kapanan namludaki kancalar sayesinde onu yakalıyordu da."

Büyük gürültü koparan Yafes Çelebi'nin icadı Lonca Şeyhi'ne bildirilir.

Sonrasını yine yazardan dinleyelim:

"İçlerinden biri koşup durumu hemen şeyhe bildirdi. O sırada hamamda olan şeyh, kethüda ve yiğitbaşlarını da yanına alıp çarşıya geldiğinde, kılıcı görür görmez yere yığılıverdi. Adamcağızın sol yanına inme inmişti. Ağız dalaşı bu nedenle arttıkça arttı. Bir peykeye yatırılan şeyh ona, ahrette iki elinin yakasında olacağını söylüyordu. Neden sonra ondan yanına yaklaşmasını istedi. Yafes Çelebi, kendisine emredileni yapar yapmaz, yattığı yerden şeyh, geleneksel usulleri bırakarak bu mertlikle bağdaşmaz kılıcı er meydanına sokan kalleş ustanın suratına okkalı bir tokat patlatıp gediğini iptal etti. Örfe ve adetlere karşı gelip zaanate bid'at getiren Yafes Çelebi'nin peştamali belinden böylece çözüldü."

Yani Lonca'dan kovuldu.

****

Bu sırada Yafes Çelebi'yi yetiştiren ustanın da şu sözlerini okuyoruz:

"Diğerleri senin yeteneğini görüp korktular. Çünkü gediğin elinden alınmasaydı onların bu ticareti yürütmeleri zor olacaktı. Yaptığın kılıç onların bütün müşterilerini ellerinden alır, üstelik bunun arkası da gelir."

****

Yafes Çelebi, bir süre meyhanelerde zaman tükettikten sonra bir yolunu bulup icatlarına devam etmek için çizimler yapmaya başlar.

Yazarın "Debbabe" adını verdiği Yafes Çelebi'nin çizimi;  dev bir fıçının tank, denizaltı haline getirilmiş şekli gibi görünüyor!

Yafes Çelebi, sonrasında bu yeni aletin haklarını padişahtan beraat almak amacıyla Zencefil Çelebi'ye devreder.

Zencefil Çelebi, Osmanlı'daki o ulaşılmaz bürokrasi çemberini kırıp bir türlü padişaha veya yakınlarına ulaşamaz!

****

Benzer bir süreci yazar, Yafes Çelebi'nin başka bir icadıyla ilgili şöyle anlatır:

"...verdiği istida bir hafta sonra torbadan çıkacak, muhtevası pek anlaşılmadığından bir ilam isteğiyle Tersane Eminliği'ne gönderilecekti. Böylece, tersane ikinci meydanı vardiyabaşısı Köse Danyal Efendi'nin elinde oyalanacak, garaib defterine işlenecek, ardından kalyonlar katibi ikinci halifesi Biberci Nusret Efendi'ye, derken onun dünürü; kul katibi Kırımi Dursun Bey'in eline geçecekti. Kalyonlar defterine işlendikten sonra anlaşılması mümkün olmayan bir ilamla Paşa Kapısı'nı havale edilecek ve Yafes Çelebi, böylece bir zamanlar Zencefil Çelebi'nin girdiği yola daha yeni girmiş olacaktı."

"İstidası Bayezid'deki Hiyel Kalemine havale edilen" Yafes Çelebi; "Sayısız makam ve merciinin derkenarı, ilam isteği, havale mührü, harç damgası, kuyruklu ve kuyruksuz sahlarıyla dolu istidası"Hiyel Kalemi'ne gider!

Sonuç, Osmanlı'nın bürokrasisinde boğulur ve icatlar sonuçsuz kalır!

****

İhsan Oktay Anar'ın küçük oylumlu kitabında, bol çizim içeren, bu tür öyküler var.

Çok katmanlı bir roman diyebiliriz.

Birinci katmanı bilim kurgu, ikinci katmanı felsefe, üçüncü katmanı tarih olan bir yapıt Kitab-ül Hiyel...

****

Bu yazının dipnotu: Kitab-ül Hiyel sözlük anlamı bile tek değil! Birinci anlamı "Hileler Kitabı!" İkinci anlamı mekanik bilimi... Üçüncü anlamı ise Osmanlı okumuşlarının ikisini bir tutma hastalığı, aynı kefeye koyma salaklığı oluyor. Bu kitap Osmanlı'nın niçin çöktüğünü, bilime sırt çeviren ülkenin geleceğinin olmayacağını net bir şekilde anlatıyor.



Bu yazı 334 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 12 7 2 3 24 12 24 +12
2 Trabzonspor 12 6 2 4 23 13 22 +10
3 İstanbul Başakşehir 12 6 2 4 19 13 22 +6
4 Fenerbahçe 12 6 3 3 21 12 21 +9
5 Beşiktaş 12 6 3 3 15 13 21 +2
6 Yeni Malatyaspor 12 5 3 4 25 13 19 +12
7 Alanyaspor 12 5 3 4 19 13 19 +6
8 Galatasaray 12 5 3 4 13 10 19 +3
9 Göztepe 12 4 4 4 11 12 16 -1
10 Gaziantep FK 12 4 4 4 17 22 16 -5
11 Denizlispor 12 4 6 2 11 13 14 -2
12 Çaykur Rizespor 12 4 6 2 11 20 14 -9
13 Gençlerbirliği 12 3 5 4 17 17 13 0
14 Konyaspor 12 3 5 4 12 17 13 -5
15 Kasımpaşa 12 3 6 3 17 20 12 -3
16 Antalyaspor 12 3 6 3 12 21 12 -9
17 MKE Ankaragücü 12 2 7 3 8 20 9 -12
18 Kayserispor 12 1 7 4 11 25 7 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 12 7 2 3 17 11 24 +6
2 Akhisarspor 12 6 3 3 15 11 21 +4
3 BB Erzurumspor 12 6 3 3 13 9 21 +4
4 Ümraniyespor 12 6 3 3 21 15 21 +6
5 Bursaspor 12 7 3 2 17 14 20 +3
6 Menemenspor 12 6 4 2 13 12 20 +1
7 Fatih Karagümrük 12 5 3 4 18 13 19 +5
8 Keçiörengücü 12 4 2 6 9 7 18 +2
9 Balıkesirspor 12 5 4 3 14 10 18 +4
10 Adana Demirspor 12 3 3 6 16 13 15 +3
11 Altay 12 4 5 3 17 17 15 0
12 Giresunspor 12 3 5 4 12 18 13 -6
13 İstanbulspor 12 2 4 6 17 19 12 -2
14 Osmanlıspor FK 12 4 7 1 16 21 10 -5
15 Altınordu 12 2 6 4 11 17 10 -6
16 Boluspor 12 2 6 4 11 15 10 -4
17 Adanaspor 12 1 5 6 13 20 9 -7
18 Eskişehirspor 12 3 8 1 17 25 1 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 14 13 0 1 43 10 40 +33
2 Samsunspor 14 10 0 4 33 5 34 +28
3 Yeni Çorumspor 14 9 4 1 21 14 28 +7
4 Sancaktepe Bld 14 7 5 2 22 11 23 +11
5 Hekimoğlu Trabzon 14 7 5 2 26 26 23 0
6 Pendikspor 14 6 4 4 19 16 22 +3
7 Tarsus İdman Yurdu 14 7 6 1 16 18 22 -2
8 Afjet Afyonspor 14 6 5 3 22 16 21 +6
9 Zonguldak Kömürspor 14 5 5 4 16 13 19 +3
10 Sarıyer 14 5 5 4 16 14 19 +2
11 İnegölspor 14 5 6 3 18 14 18 +4
12 Hacettepe Spor 14 5 7 2 17 26 17 -9
13 Kırklarelispor 14 4 5 5 11 20 17 -9
14 Gümüşhanespor 14 4 8 2 15 20 14 -5
15 Amed Sportif 14 3 6 5 8 20 14 -12
16 Başkent Akademi FK 14 3 8 3 14 19 12 -5
17 1922 Konyaspor 14 3 10 1 13 27 10 -14
18 Şanlıurfaspor 14 0 13 1 1 42 14 -41
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 14 9 1 4 28 14 31 +14
2 24 Erzincanspor 14 8 1 5 20 8 29 +12
3 Artvin Hopaspor 14 7 2 5 23 12 26 +11
4 68 Aksaray Belediyespor 14 7 3 4 21 11 25 +10
5 Çatalcaspor 14 6 2 6 25 15 24 +10
6 Karaköprü Belediyespor 14 5 3 6 12 9 21 +3
7 Çankaya FK 14 5 4 5 14 13 20 +1
8 Buca FK 14 6 6 2 18 22 20 -4
9 Düzcespor 14 5 5 4 8 10 19 -2
10 Sultanbeyli Bld. 14 4 4 6 13 11 18 +2
11 Silivrispor 14 4 5 5 15 14 17 +1
12 Şile Yıldızspor 14 4 5 5 12 12 17 0
13 Erzin Spor Kulübü 14 3 4 7 13 12 16 +1
14 Yomraspor 14 3 5 6 13 15 15 -2
15 Yeni Orduspor 14 1 2 11 4 7 14 -3
16 Kızılcabölükspor 14 3 6 5 15 20 14 -5
17 Tokatspor 14 0 11 3 7 27 3 -20
18 Manisaspor 14 0 11 3 7 36 3 -29
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/11/2019 Gençlerbirliği vs Yeni Malatyaspor
 30/11/2019 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 30/11/2019 Sivasspor vs Kasımpaşa
 30/11/2019 Alanyaspor vs MKE Ankaragücü
 30/11/2019 Göztepe vs Fenerbahçe
 01/12/2019 Gaziantep FK vs Denizlispor
 01/12/2019 İstanbul Başakşehir vs Antalyaspor
 01/12/2019 Trabzonspor vs Galatasaray
 02/12/2019 Beşiktaş vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/11/2019 İstanbulspor vs Fatih Karagümrük
 30/11/2019 Keçiörengücü vs Altınordu
 30/11/2019 BB Erzurumspor vs Osmanlıspor FK
 30/11/2019 Adanaspor vs Bursaspor
 01/12/2019 Giresunspor vs Adana Demirspor
 01/12/2019 Ümraniyespor vs Akhisarspor
 01/12/2019 Boluspor vs Menemenspor
 01/12/2019 Altay vs Eskişehirspor
 02/12/2019 Balıkesirspor vs Hatayspor
 01/12/2019 Boluspor - Menemenspor Menemenspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Menemenspor yenilmez
 02/12/2019 Balıkesirspor - Hatayspor Balıkesirspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Balıkesirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/12/2019 Bayburt Özel İdare Spor vs Eyüpspor
 01/12/2019 Elazığspor vs Van Spor
 01/12/2019 Kahramanmaraşspor vs Bodrumspor
 01/12/2019 Bandırmaspor vs Ankara Demirspor
 01/12/2019 Kardemir Karabükspor vs Ergene Velimeşe
 01/12/2019 Kastamonuspor vs Sakaryaspor
 01/12/2019 Kırşehir Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 01/12/2019 Niğde Anadolu FK vs Uşak Spor
 01/12/2019 Tuzlaspor vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 30/11/2019 Yomraspor vs Çatalcaspor
 30/11/2019 Şile Yıldızspor vs Sultanbeyli Bld.
 01/12/2019 24 Erzincanspor vs Tokatspor
 01/12/2019 Buca FK vs Karaköprü Belediyespor
 01/12/2019 Çankaya FK vs Serik Belediyespor
 01/12/2019 Erzin Spor vs Yeni Orduspor
 01/12/2019 Manisaspor vs Kızılcabölükspor
 01/12/2019 Silivrispor vs Düzcespor
 01/12/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Artvin Hopaspor
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

DİGİTAL GAZETEMİZİ BEĞENİYORMUSUNUZ?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI